80 proc. inwestycji w kapitał ludzki w UE pochodzi z sektora publicznego

Data dodania: 09.07.2021

Tylko 20 proc. wszystkich inwestycji publicznych w krajach UE stanowią wydatki na infrastrukturę. Pozostałe 80 proc. można zaklasyfikować jako inwestycje w kapitał ludzki, czyli wydatki na zdrowie i edukację obywateli. Dla porównania, wśród inwestycji prywatnych tylko 12 proc. to strumień kierowany na rozwój kapitału ludzkiego. Roczne stopy zwrotu z inwestycji państwa w edukację i zdrowie obywateli potrafią przekraczać 10 proc. Okres wychodzenia z kryzysu to zatem dobry czas na zwiększenie wolumenu inwestycji publicznych i poszerzenie jej definicji – przekonują autorzy raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Czy państwo może być dobrym inwestorem?”.

Raport PIE dostarcza odpowiedzi na pytania, czy państwo może inwestować w sposób produktywny oraz w jakim obszarze powinny być skoncentrowane inwestycje publiczne. Przedstawia ewolucję myślenia o polityce fiskalnej, na której kształt wpłynęły wnioski z błędów popełnionych podczas wychodzenia z kryzysu finansowego 2007-2009 i kryzys pandemiczny oraz przedstawia koncepcję włączenia inwestycji publicznych w kapitał ludzki do oficjalnej definicji inwestycji publicznych, a także konsekwencje takiej korekty.

 

Restrykcyjna polityka nie powinna być stosowana w trakcie wychodzenia z kryzysów. Według szacunków Komisji Europejskiej, odsetki od zaciągniętego przez poszczególne państwa długu publicznego wyniosą w 2022 r. 1,2 proc. w relacji do PKB i będą o 0,3 punktu procentowego niższe niż przed kryzysem pandemicznym, pomimo znaczącego wzrostu długów publicznych w poszczególnych krajach. To dobry czas na planowanie inwestycji publicznych, przede wszystkim w kapitał ludzki, gdyż to stymuluje wzrost, przekładając się na wyższe PKB, płace oraz wpływy podatkowe w przyszłości. Proponujemy poszerzenie definicji inwestycji publicznych. W nowym ujęciu zawierałaby ona nie tylko tradycyjnie rozumiane inwestycje w kapitał fizyczny – np. budynki i drogi, ale także te w kapitał ludzki, czyli edukację i zdrowie obywateli – mówi Jakub Sawulski, kierownik zespołu makroekonomii Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

 

Stare dogmaty już nie obowiązują – pora to wykorzystać

Ekspansywna polityka fiskalna będzie możliwa tak długo, jak długo stopy procentowe pozostaną na obecnym, niskim poziomie. Próby oszacowania naturalnej stopy procentowej, czyli takiej która stabilizuje gospodarkę, pokazały że jej wysokość w skali globalnej systematycznie spada. Co szczególnie istotne, nie jest to chwilowy trend związany z pandemią albo będący skutkiem kryzysu finansowego sprzed dekady, a raczej zjawisko o charakterze stałym – naturalna stopa procentowa w rozwiniętych gospodarkach spadła między 1998 a 2016 r. z 2,5 proc. do 0,5 proc.

Trwały spadek stóp procentowych stwarza okazję do uruchomienia nowych i poprawy jakości istniejących inwestycji publicznych. Badania naukowe pokazują, że w długim okresie do najbardziej produktywnych inwestycji państwa należą wydatki związane z rozwojem dzieci i młodzieży, a więc inwestycje w żłobki, przedszkola oraz edukację publiczną. Trzeba odnotować, że o ile w przypadku dzieci pochodzących z zamożniejszych rodzin korzyści z edukacji przedszkolnej nie zawsze przewyższają jej koszty, to w przypadku dzieci z rodzin mniej zamożnych te korzyści mierzone są dwucyfrowymi stopami zwrotu.

Kolejnym obszarem, w którym inwestycje publiczne okazują się być ponadprzeciętnie efektywne, jest ochrona zdrowia. Wynika to z faktu, iż wydatki na ochronę zdrowia przyczyniają się do zwiększenia produktywności pracowników, zmniejszenia liczby zwolnień lekarskich oraz wydłużenia okresu wykonywania pracy zawodowej przez obywateli. Z kolei odpowiednio sfinansowana opieka profilaktyczna zmniejsza koszty leczenia w przyszłości, czego przykładem mogą być obowiązkowe szczepienia czy programy przeciwdziałające otyłości wśród uczniów.

Warto zauważyć, że cięcia wydatków publicznych są często błędnie postrzegane jako forma restrykcyjnej, ale koniecznej polityki budżetowej. Tymczasem, w długiej perspektywie taka polityka może prowadzić do znaczącego zwiększenia społecznych i ekonomicznych kosztów, znacznie przewyższających potencjalne oszczędności.

 

Im mniej inwestycji w kapitał ludzki, tym gorsze perspektywy rozwojowe

Brak uwzględnienia inwestycji w kapitał ludzki w większości statystyk skutkuje błędnym obrazem sektora publicznego jako nieefektywnego i hamującego rozwój społeczno-gospodarczy. O ile jednak większość inwestycji w kapitał fizyczny (maszyny, budynki, infrastrukturę) pochodzi z sektora prywatnego, to w przypadku inwestycji w kapitał ludzki, zdecydowaną ich większość stanowią wydatki sektora publicznego. W krajach UE, inwestycje w kapitał fizyczny stanowią 20,5 proc. w relacji do PKB, z czego aż 86 proc. pochodzi z sektora prywatnego. Z kolei jeżeli chodzi o inwestycje w kapitał ludzki, to wynoszą one 11,2 proc. PKB, z czego aż 80 proc. pochodzi z sektora publicznego.

 

75 proc. inwestycji publicznych w krajach UE jest skierowanych na rozwój kapitału ludzkiego. Proporcje tych wydatków różnią się jednak między krajami, mieszcząc się w przedziale od 50 do 90 proc. Tak duża rozbieżność wynika głównie z różnic między krajami Europy Środkowo-Wschodniej i Południowej a pozostałymi państwami członkowskimi. Państwa Europy Środkowo-Wschodniej oraz Południowej inwestują bowiem w kapitał ludzki średnio 6,4 proc. PKB, podczas gdy pozostałe państwa członkowskie aż 8,7 proc. PKB. Skutkiem może być osłabienie długofalowego potencjału rozwojowego tych państw. Warto zaznaczyć, że ograniczenie inwestycji publicznych w krajach Europy Południowej było konsekwencją realizacji paradygmatu restrykcyjnej polityki gospodarczej prowadzonej po kryzysie finansowym z końca pierwszej dekady XXI w.

  • Autor:
  • Polski Instytut Ekonomiczny

Materiały powiązane

HR Jakie obowiązki w czasie upałów ma pracodawca?
Jakie obowiązki w czasie upałów ma pracodawca?
08.07.2021
Edukacja HR Detektyw część 33 - nowości i zmiany
HR Detektyw część 33 - nowości i zmiany
30.04.2021
Gospodarka Nowa polityka migracyjna - Główne cele
Nowa polityka migracyjna - Główne cele
27.08.2021
Poprzedni
Gorzów Wielkopolski w portfelu nieruchomości MLP Group
Gorzów Wielkopolski w portfelu nieruchomości MLP Group
Następny
Za 6% eksportu produktów rolnych do UE odpowiada Polska
Za 6% eksportu produktów rolnych do UE odpowiada Polska

Newsletter

Kalendarium

  • Konferencja I love marketing 21.09.2021
  • Praktyczne aspekty wynagradzania pracowników pomocy społecznej 23.09.2021
  • BEAS 2021: Premiera Raportu "Potencjał inwestycyjny Katowic" 23.09.2021 Katowice
Zobacz inne

Oferty Pracy

  • Starszy Księgowy / Starsza Księgowa - Katowice MDDP Outsourcing Katowice
  • Młodszy Księgowy / Młodsza Księgowa - Warszawa MDDP Outsourcing Warszawa
  • Starszy Księgowy / Starsza Księgowa - Warszawa MDDP Outsourcing Warszawa
  • Księgowy / Księgowa - Katowice MDDP Outsourcing Katowice
  • Młodszy Księgowy / Młodsza Księgowa - Katowice MDDP Outsourcing Katowice
Zobacz inne
  • MDDP Outsourcing Outsourcing księgowości, kadr i płac
Zobacz inne

Eksperci

Marcin  Grzegory
Marcin Grzegory
zobacz innych

Bibliografia Outsourcingu

Mamy już 50114
pozycji w bazie

Outsourcing&More

Newsroom

  • Spotkania integracyjne na urlopie? Spotkania integracyjne na urlopie? 17.09.2021
  • Weekend w Poznaniu 17-19.09.2021 Weekend w Poznaniu 17-19.09.2021 17.09.2021
  • Kolejna edycja akcji „Do nasadzenia”, czyli zielony dywan dla przyszłych pokoleń Kolejna edycja akcji „Do nasadzenia”, czyli zielony dywan dla przyszłych pokoleń 17.09.2021
  • Pierwsze symptomy ożywienia na wrocławskim rynku biurowym po drugim kwartale 2021 r. - raport Pierwsze symptomy ożywienia na wrocławskim rynku biurowym po drugim kwartale 2021 r. - raport 16.09.2021
  • Przerwa w pracy - co warto na ten temat wiedzieć Przerwa w pracy - co warto na ten temat wiedzieć 16.09.2021
Zobacz inne

Książki

Samorządowe centra usług wspólnych. pod red. Marleny Sakowskiej-Baryły i Marcina Górskiego
Samorządowe centra usług wspólnych. pod red. Marleny Sakowskiej-Baryły i Marcina Górskiego MUNICIPIUM SA
Zobacz inne

Blogi

  • Śródpandemiczna mała stabilizacja
    Śródpandemiczna mała stabilizacja Karina Kreja
  • Zmiany w przepisach o rachunkowości
    Zmiany w przepisach o rachunkowości Grant Thornton
  • Mobilni menadżerowie
    Mobilni menadżerowie Karina Kreja
  • 6. punktów etykiety spotkań hybrydowych
    6. punktów etykiety spotkań hybrydowych Wojciech Krupa
  • Sprzedaż to zbiór procesów. Niektóre z nich warto zrobotyzować.
    Sprzedaż to zbiór procesów. Niektóre z nich warto zrobotyzować. Digital Teammates S.A.
Zobacz inne
  • Karol Froń
    Karol Froń
  • Marzena Sawicka
    Marzena Sawicka Ekspert i autorka programów szkoleniowych. Aktywnie uczestniczy w kształtowaniu środowiska branży szkoleniowo – doradczej w Polsce.
  • Piotr  Rutkowski
    Piotr Rutkowski Ekspert ds. outsourcingu
  • Krzysztof Herdzik
    Krzysztof Herdzik
  • Robert Zych
    Robert Zych Współwłaściciel firmy szkoleniowej Kontrakt OSH.
Zobacz inne

Baza Firm

Antal Sp. z o.o.
Antal Sp. z o.o.
Zobacz inne