Upał w pracy - jakie obowiązki ciążą na pracodawcach według litery Kodeksu pracy?

Data dodania: 22.06.2021

Upał w pracy - jakie obowiązki ciążą na pracodawcach według litery Kodeksu pracy

Czy pracownicy podczas upałów mogą powstrzymać się od pracy? Czy pracodawcy muszą zapewnić wentylatory? I co z pracownikami na home office?

21 czerwca przywitaliśmy pierwszy dzień lata – w mediach zapowiedzi niesłabnącej fali gorąca i ostrzeżenia dla najmłodszych oraz osób chorych i starszych. Wysoka temperatura także na stanowiskach pracy nie jest korzystna. Odbija się negatywnie na naszej kondycji psychofizycznej, wydajności, a nawet na bezpieczeństwie. Obowiązkiem pracodawców jest dbałość o to, by skutki upałów nie były dla zatrudnionych zbyt uciążliwe i żeby nie narażały ich zdrowia, ani życia, na uszczerbek. Szczególnej ochronie – w każdej sytuacji – podlegają młodociani pracownicy oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także osoby niepełnosprawne i w podeszłym wieku.

Badania dowodzą, że podczas upałów produktywność ludzi spada średnio o 20%, a zdolność koncentracji pracowników biurowych o 19%. Zbyt wysokie temperatury przy pracy na zewnątrz mogą prowadzić nie tylko do porażenia słonecznego, ale nawet powodować zaburzenia układu krążenia czy oddechowego. Stąd w interesie zarówno pracodawców, jak i pracowników, jest zadbanie o komfort i bezpieczeństwo pracy w upalne dni. Mogą temu służyć np. tzw. przerwy regeneracyjne czy zadaszenia dla osób pracujących na otwartych przestrzeniach – rozwiązania zależne od dobrej woli pracodawców. A jakie obowiązki ciążą na pracodawcach według litery Kodeksu pracy? Jakie prawa przysługują pracownikom?

Prawa pracowników podczas upałów

Głównym uprawnieniem pracownika jest możliwość powstrzymania się od pracy – mówi o tym art. 210 Kodeksu pracy. Zgodnie z nim, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, wówczas taki pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy – zachowując prawo do wynagrodzenia. W takiej sytuacji powinien niezwłocznie zawiadomić o tym fakcie przełożonego.

 

Potrzebujesz wsparcia w zakresie kadrowo-płacowym? Skorzystaj z wiedzy i doświadczenia ekspertów Grant Thornton >>   

 

Obowiązki pracodawców podczas upałów

Ciążący na pracodawcach obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy podczas upałów sprowadza się w szczególności do następujących zadań:

  • zapewnienia wszystkim pracownikom (bez względu na rodzaj umowy) dostępu do wody zdatnej do picia,
  • zapewnienia oprócz wody, także innych napojów w następujących przypadkach:
    • w warunkach gorącego mikroklimatu, tj. gdy wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT powyżej 25°C (Wskaźnik WBGT – wet bulb globe temperaturę – jest wyrażony w stopniach Celsjusza i służy do oceny średniego wpływu oddziaływania ciepła na człowieka w okresie reprezentatywnym dla jego pracy, z pominięciem obciążeń termicznych bliskich strefom komfortu termicznego i występujących w ciągu kilkuminutowych) okresów);
    • przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C;
    • na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C;

w powyższych sytuacjach pracodawca powinien zapewnić pracownikom napoje nieodpłatnie, w ilości zaspokajającej ich potrzeby pracowników podczas całej zmiany, a w przypadku mikroklimatu gorącego – napoje powinny być dodatkowo wzbogacone o sole mineralne i witaminy;

  • zapewnienia posiłków pracownikom wykonującym prace skutkujące efektywnym wydatkiem energetycznym organizmu (w trakcie jednej zmiany) powyżej 1 500 kcal u mężczyzn oraz powyżej 1 000 kcal u kobiet, realizowanym w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych wskaźnik obciążenia termicznego przekracza 25°C;
  • zapewnienia wody do celów higienicznych, w ilości minimum 90 l − przy pracach brudzących, wykonywanych na otwartej przestrzeni, bez dostępu do wody bieżącej, wykonywanych w wysokiej temperaturze lub wymagających zapewnienia należytej higieny procesów technologicznych;
  • zapewnienia właściwej temperatury:
    • nie niższej niż 14°C (nie dotyczy np. chłodni);
    • w przypadku wykonywania lekkich prac oraz w pomieszczeniach biurowych – nie niższej niż 18°C;
    • w każdym pomieszczeniu pracy (np. procesy gorące i zimne), w którym nie można utrzymać temperatury zgodnej z przepisami, należy zapewnić lokalne ogrzewanie lub chłodzenie (tj. optymalne wykorzystanie wentylatorów, otwieranie okien, stosowanie grzejników);
    • stanowiska pracy znajdujące się na zewnątrz pomieszczeń powinny być tak usytuowane i zorganizowane, aby pracownicy byli chronieni przed zagrożeniami związanymi w szczególności z warunkami atmosferycznymi, w tym przed zbyt wysoką temperaturą czy ekspozycją na promienie słoneczne (może to powodować uszkodzenia skóry – np. oparzenia słoneczne, pęcherze oraz zwiększać ryzyko raka skóry); w powyższych okolicznościach pracodawca powinien zadbać, aby pracownicy:
      • nosili nakrycia głowy,
      • mieli koszule z długimi rękawami lub luźne ubrania o bliskim splocie,
      • robili częste przerwy na odpoczynek,
      • mogli robić przerwy w cieniu
      • wykonywali swoje obowiązki w chłodniejszych porach dnia;
    • zapewnienia właściwej wentylacji – np. okna i świetliki przeznaczone do wietrzenia pomieszczeń powinny być wyposażone w urządzenia pozwalające na otwieranie ich w sposób łatwy i bezpieczny z poziomu podłogi oraz na ustawianie części otwieranych w pożądanym położeniu;
    • przeszkolenia pracowników w zakresie oznak chorób przegrzania i udzielania pierwszej pomocy;
    • dokonania oceny ryzyka zawodowego;
    • monitorowania pracowników pod kątem objawów chorobowych.

 

UWAGA! Przepisy nie określają maksymalnych dopuszczalnych temperatur dla pomieszczeń, w których jest ona bardzo wysoka – np. w hutach czy odlewniach. Gdy praca wykonywana jest w pomieszczeniach, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi stale przekracza 30°C (303 K), należy zapewnić łatwo dostępne pomieszczenia do wypoczynku pracowników, wyposażone w stoły oraz krzesła z oparciami spełniającymi wymagania ergonomii.

 

MIKROKLIMAT GORĄCY LUB ZIMNY? Sprawdź dodatkowe obowiązki dla pracodawcy!

W przypadku występowania mikroklimatu zimnego albo gorącego badania i pomiary wskaźników mikroklimatu należy wykonywać raz w roku, chyba że podczas dwóch ostatnich badań wartości wskaźników mikroklimatu nie przekraczały wartości dopuszczalnych dla 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy – wówczas pracodawca może je wykonać raz na dwa lata.

 

Jaka jest definicja POMIESZCZENIA PRACY?

Pomieszczenie pracy to pomieszczenie przeznaczone na pobyt pracowników, w którym wykonywana jest praca. Nie chodzi o konkretne miejsca w obrębie danego pomieszczenia, w którym pracownik wykonuje określone czynności, ale o całe pomieszczenie, które przeznaczone jest na pobyt pracowników w celu świadczenia pracy

 

Opcjonalne działania pracodawców

Pracodawcy są zobowiązani do takiego zorganizowania pracy, aby ograniczyć narażenie pracowników na niekorzystne warunki – takie jak zalewające obecnie Polskę fale upałów. Rozwiązaniami opcjonalnymi (dobrowolnymi dla pracodawców) są m.in.:

  • wprowadzenie rotacji na stanowiskach pracy;
  • wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy (dla schłodzenia się) – bez obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikom;
  • zastosowanie skróconego czasu pracy – j/w;
  • zadbanie o obniżenie temperatury na stanowiskach pracy np. poprzez instalację klimatyzatorów.

 

UWAGA! Jeśli pracodawca zdecyduje się na zainstalowanie klimatyzacji, wówczas do jego obowiązków należy dbałość o jej właściwe funkcjonowanie (utrzymywanie systemu klimatyzacji i wentylacji na odpowiednim poziomie sprawności).

 

KLIMATYZACJA? Czy wiesz, że:

  • Klimatyzacja nie może powodować przeciągów ani wyziębienia pomieszczeń pracy – strumień powietrza nie powinien być kierowany bezpośrednio na stanowisko pracy.
  • Przy urządzeniach wentylacyjnych należy stosować środki zmniejszające natężenie i rozprzestrzenianie się hałasu oraz drgań, jakie one powodują

 

Wjęcej na temat m.in.: ochrony pracowników młodocianych oraz kobiet w ciąży i karmiących, przeczytacie Państwo na stronie: https://grantthornton.pl/

 

 

Materiały powiązane

Edukacja Szczepienia przeciw COVID-19 - czy pracownikom przysługuje dzień wolny?
Szczepienia przeciw COVID-19 - czy pracownikom przysługuje dzień wolny?
06.05.2021
Video HR po ludzku - Pierwszy URLOP WYPOCZYNKOWY w życiu zawodowym
HR po ludzku - Pierwszy URLOP WYPOCZYNKOWY w życiu zawodowym
22.06.2021
HR Praca zdalna - zmiany w projekcie
Praca zdalna - zmiany w projekcie
13.08.2021
Poprzedni
Kontrola pracownika podczas pracy w domu bez jego zgody?
Kontrola pracownika podczas pracy w domu bez jego zgody?
Następny
Handel i benefity dla pracowników z tej branży
Handel i benefity dla pracowników z tej branży

Newsletter

Kalendarium

  • Akademia Zatrudniania Cudzoziemców w Polsce 27.09.2021
  • Rynek powierzchni handlowych – powrót optymizmu? 28.09.2021
  • BEAS 2021: Premiera Raportu "Potencjał inwestycyjny Łodzi" 29.09.2021 Łódź
Zobacz inne

Oferty Pracy

  • Młodszy Księgowy / Młodsza Księgowa - Warszawa MDDP Outsourcing Warszawa
  • Młodszy Księgowy / Młodsza Księgowa - Katowice MDDP Outsourcing Katowice
  • Młodszego Specjalisty ds. rozwoju biznesu Digital Teammates S.A. Warszawa
  • Starszy Księgowy / Starsza Księgowa - Warszawa MDDP Outsourcing Warszawa
  • Starszy Księgowy / Starsza Księgowa - Katowice MDDP Outsourcing Katowice
Zobacz inne
  • MDDP Outsourcing Outsourcing księgowości, kadr i płac
  • Digital Teammates S.A. dostawca RPA (Robotic Process Automation)
Zobacz inne

Eksperci

ARKADIUSZ  RUDZKI
ARKADIUSZ RUDZKI
zobacz innych

Bibliografia Outsourcingu

Mamy już 50114
pozycji w bazie

Outsourcing&More

Newsroom

  • Outsourcing&More #60 - najnowsze wydanie magazynu biznesowego już jest Outsourcing&More #60 - najnowsze wydanie magazynu biznesowego już jest 27.09.2021
  • Handel i benefity dla pracowników z tej branży Handel i benefity dla pracowników z tej branży 27.09.2021
  • Praca na określony czas – w planach firm i rozważaniach specjalistów Praca na określony czas – w planach firm i rozważaniach specjalistów 24.09.2021
  • Rusza sprzedaż mieszkań na nowym osiedlu w centrum Warszawy Rusza sprzedaż mieszkań na nowym osiedlu w centrum Warszawy 24.09.2021
  • Działania PIP na najbliższe lata – rekomendacja RPO Działania PIP na najbliższe lata – rekomendacja RPO 24.09.2021
Zobacz inne

Książki

Międzynarodowe Standardy Rachunkowości. Praktyczne zastosowanie w biznesie
Międzynarodowe Standardy Rachunkowości. Praktyczne zastosowanie w biznesie Onepress
Zobacz inne

Blogi

  • Czy tworzenie robotów to zajęcie dla każdego?
    Czy tworzenie robotów to zajęcie dla każdego? Digital Teammates S.A.
  • Koniec z biurkowym rejtanowaniem
    Koniec z biurkowym rejtanowaniem Karina Kreja
  • Śródpandemiczna mała stabilizacja
    Śródpandemiczna mała stabilizacja Karina Kreja
  • Zmiany w przepisach o rachunkowości
    Zmiany w przepisach o rachunkowości Grant Thornton
  • Mobilni menadżerowie
    Mobilni menadżerowie Karina Kreja
Zobacz inne
  • Marzena Sawicka
    Marzena Sawicka Ekspert i autorka programów szkoleniowych. Aktywnie uczestniczy w kształtowaniu środowiska branży szkoleniowo – doradczej w Polsce.
  • Waldek Olbryk
    Waldek Olbryk
  • Dymitr Doktór
    Dymitr Doktór Ekspert w dziedzinie marketingu, wizjoner, pasjonat rozwiązań outsourcingowych oraz optymalizacji. Redaktor Naczelny magazynu Outsourcing&More.
  • Wiktor Doktór
    Wiktor Doktór Ekspert branży outsourcingowej
  • Karina Kreja
    Karina Kreja Ekspert Strategii Środowiska Pracy, Architekt, Rzeczoznawca Majątkowy.
Zobacz inne

Baza Firm

The Design Group
The Design Group
Zobacz inne